18 december 2016 · Reacties uitgeschakeld voor Sfeerwandeling en fietstocht een groot succes · Categorie: Verslag · Label: , ,

De jaarlijkse sfeerwandeling van 13 december trok ook dit jaar weer veel deelnemers. Rond de klok van 19.00 uur meldden zich 180 belangstellenden bij het Gemeentehuis in Oostendorp.

Het bijzondere aan deze avond was dat er niet alleen gewandeld werd, maar voornamelijk ook gefietst. En dat moest ook wel want de route ging deze avond naar de landgoederen in en om Elburg.

De deelnemers werden ontvangen in het Gemeentehuis met een kopje koffie waarna de drie groepen ingedeeld werden. Hierna vertrok elke groep naar één van de drie landgoederen, Old Putten, Schouwenburg en Zwaluwenburg.

De belangstellenden werden op landgoed Old Putten ontvangen door Nicole Witjes-Rambonnet. Zij gaf een rondleiding in het bijgebouw en in de muziekkamer.

Hierbij kwam de geschiedenis van het landgoed en haar bewoners uitgebreid aan de orde. Ook werd stilgestaan bij de verzetsgroep die tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit Old Putten opereerde.

De ontvangst op Schouwenburg begon met een wandeling door de tuin. In het huis vertelde Fenneken Anneveld-van Wezel over de historie van Schouwenburg. Ook konden de bezoekers met eigen ogen kennis nemen van de grote restauratie die de huidige bewoners, het echtpaar Anneveld-van Wesel, in de afgelopen jaren hebben uitgevoerd.

Ludmilla Coornstra liet in een presentatie de geschiedenis van Zwaluwenburg zien.

Deze boeiende geschiedenis gaat terug tot de 13e eeuw, maar er werd voornamelijk stilgestaan bij de recentere historie.

Het bezoek aan Zwaluwenburg werd afgesloten met een korte wandeling door het fraaie parkje Klein Zwitserland.

Na afloop van de bijzondere avond werd er in Het Gruithuis warme chocolademelk geschonken en was er gelegenheid om na te praten over de prachtige tocht die onder leiding stond van Willem van Norel en Wim van Triest.

16 november 2016 · Reacties uitgeschakeld voor Historische Maaltijd 2016 · Categorie: Verslag

De jaarlijkse Historische Maaltijd trok donderdag 10 november 120 deelnemers. Zij werden deze avond in restaurant De Haas getrakteerd op een heerlijk menu, dat geheel in het teken stond van 100 jaar Visafslag. Bij binnenkomst ontvingen de gasten een drankje en een kleine amuse. Daarna kon de maaltijd echt van start gaan.

Ook dit jaar had de kok van De Haas weer een gevarieerd ‘historisch’ menu samengesteld. Dit menu stond dan wel in het teken van 100 jaar Visafslag, maar dat betekende niet dat er alleen vis geserveerd werd.

Een voorafje met champignons werd gevolgd door soep. Dat kon de mosterdsoep zijn, of een vissoep.

Per tafel werd daarna een hoofdgerecht met vis en met vlees uitgeserveerd.

De avond eindigde met watergruwel.

Tussen de gerechten door werden films vertoond die te maken hadden met de visserij en de visafslag. Willem van Norel verzorgde de toelichting bij deze films.

Een van de hoogtepunten van de avond was het vertonen van unieke filmbeelden van het dichten van de dijk van de polder Oostelijk-Flevoland nabij Elburg in 1956. Voormalig gemeentearchitect Minze Jansma was op 10 juli 1956 met zijn filmcamera aanwezig om dit historische moment vast te leggen. De familie Jansma schonk deze unieke film onlangs aan het bestuur van Arent thoe Boecop.

Een dankwoord aan het einde van de avond was er van voorzitter Kees van de Streek. Hij bedankte de medewerkers van De Haas voor de perfecte avond. Ook was er een dankwoord voor Pauline van Zweden en Sake Santema die samen met de Haas het menu hadden samengesteld.

3 november 2016 · Reacties uitgeschakeld voor Elburger scholieren bij herdenking in Sobibor · Categorie: Verslag · Label:

Opnieuw is een delegatie van scholieren van het Nuborgh College Lambert Franckens aanwezig geweest bij de herdenking van de opstand in het voormalige vernietigingskamp Sobibor. Op 14 oktober 1943 lukte het ongeveer 300 gevangenen te ontsnappen uit het beruchte kamp in Sobibor, een plek in Oost-Polen kort bij de grens van Oekraïne. Van deze groep wisten uiteindelijk slechts 61 mensen de oorlog te overleven.

De leerlingen uit Elburg die dit jaar geselecteerd waren uit een grote groep geïnteresseerden waren Naomi Deetman (VWO-5), Alinde van Engelen (VWO-5), Gerrit Fikse (HAVO-5) en Mark van ’t Veen (HAVO-5). Verder namen er leerlingen uit Bergen op Zoom, Ede en Doetinchem deel aan deze internationale uitwisseling van jonge studenten. Dit jaar kwamen de deelnemers uit acht verschillende landen: Polen, Duitsland, Wit-Rusland, Hongarije, Tsjechië, Slowakije, Oekraïne en Nederland. Delegatieleider van de Hollandse groep was ook dit jaar geschiedenisdocent Willem van Norel.

De eerste dag verzorgde de bekende Poolse historicus Marek Bem in de oude synagoge van Wlodawa een studiedag, ondersteund door aangrijpende filmbeelden over de Holocaust.

Op de tweede dag werd een bezoek gebracht aan het voormalige kamp Majdanek, nabij Lublin. In dit vreselijke vernietigingskamp werden op 3 november 1943 op een vrijdag binnen elf uur 18.400 joden geëxecuteerd als onderdeel van de operatie Aktion Reinhard.

Op vrijdag 14 oktober was de officiële herdenking in Sobibor. De Elburger scholieren lazen de tien namen en leeftijden van de in Sobibor vermoordde Elburger joden. Dit jaar waren ook de Gelderse commissaris van de Koning, de heer Clemens Cornielje, en enkele Gelderse Statenleden bij de herdenking aanwezig. Voorafgaand aan de ceremonie kregen de jonge studenten een rondleiding in het kamp, waarbij ook een bezoek werd gebracht aan de velden waar opgravingen worden gedaan. De Poolse archeoloog Wojciech Mazurek liet de aanwezigen daarbij de meest recente vondsten zien.

Heel bijzonder was de speciale herdenking van de Nederlandse delegatie in de Himmelfahrtstrasse (het beruchte pad naar de gaskamers) bij de herdenkingssteen van Rachel Schelvis-Borzykowski (1923-1943). Zij was in 1942 getrouwd met Jules Schelvis. Rachel werd op 4 juni 1943 vermoord in Sobibor. Jules Schelvis wist uiteindelijk zeven kampen te overleven. Jules Schelvis stierf afgelopen 3 april op de hoge leeftijd van 95 jaar.

Namen lezen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden ruim 107.000 joden vanuit Nederland gedeporteerd. Tragisch is dat van er 102.000 joodse mensen in de vernietigingskampen in Polen werden vermoord. Van de Elburgse joodse gemeenschap werden 24 joodse medebewoners gedeporteerd. Van hen keerde alleen juffrouw Anna Schapira terug vanuit het kamp Bergen Belsen. De andere 23 werden (bijna allemaal) vergast. Tien Elburger joden werden in 1943 in Sobibor vermoord. Deze namen werden door de Elburger scholieren tijdens de herdenking op 14 oktober voorgelezen:

Ezechiël Beem – 68 jaar
David Beem – 65 jaar
Samuël Beem – 60 jaar
Caroline Förster – 69 jaar
Isidor Förster – 64 jaar
Schoontje Förster – 77 jaar
Heintje van Hamberg – 86 jaar
Jozeph de Lange – 21 jaar
Mietje de Lange – 58 jaar
Esther de Lange-Cracau – 84 jaar

31 oktober 2016 · Reacties uitgeschakeld voor Bezoek aan Ieper · Categorie: Verslag · Label:

Bijzonder, indrukwekkend en ontroerend. Zo kan in het kort de eerste buitenlandse excursie van Arent thoe Boecop genoemd worden.

Zaterdag 29 oktober vertrokken 60 deelnemers in aller vroegte met de bus naar Ieper in België. Na een koffiepauze in het Belgische Zonnebeke werd een bezoek gebracht aan Tyne Cot Cemetery. Tyne Cot is een Britse militaire begraafplaats met gesneuvelden uit de Eerste Wereldoorlog, gelegen in het dorp Passendale, dicht bij Zonnebeke. Er liggen meer gesneuvelden begraven dan op elke andere Britse militaire begraafplaatsen op het Europese vasteland.

Er liggen 11.957 doden begraven, waarvan 8369 niet meer geïdentificeerd konden worden. Tyne Cot Cemetery is de grootste begraafplaats van de Commonwealth War Graves Commission ter wereld op het vaste land. Het is de belangrijkste herinnering aan de Slag bij Passchendaele.

Het gezelschap keerde daarna terug naar Zonnebeke. Daar stond een bezoek aan het Memorial Museum Passchendale 1917 op het programma. De bezoekers zagen voorwerpen uit de oorlog en liepen een route door nauwkeurig nagebouwde loopgraven.
Op het terrein van het museum bevindt zich een authenthieke Amerikaanse noodwoning. Hier wordt het verhaal van hulp en wederopbouw vertelt.

Na het bezoek aan het museum vertrok de bus naar de Duitse militaire begraafplaats in Langemark. Op deze begraafplaats liggen 44.000  Duitse soldaten begraven. De somberheid en soberheid maakten veel indruk.

Hierna ging de route naar Ieper. Daar werd een bezoek gebracht aan het indrukwekkende museum In Flanders Fields.  Op indringende wijze werd daar het verhaal van de Grote Oorlog, zoals de Belgen de Eerste Wereldoorlog noemen, uiteengezet.
Hoogtepunt van de bijzondere dag was het leggen van een bloemstuk voor Roosje Vecht bij de Menenpoort. Roosje Vecht uit Elburg kwam tijdens de oorlog om bij een bombardement.

De bloemen warden namens Arent thoe Boecop gelegd door Theo Noort, Henk Binnenkamp, Karel Enters, Pauline Land en Willem van Norel.

Vermoeid, maar onder de indruk van de reis keerden de deelnemers terug naar Elburg.

10 oktober 2016 · Reacties uitgeschakeld voor Vertoning film “Boerenleven in het Elburgerland” · Categorie: Lezing, Verslag

Op woensdagavond 5 oktober jl. werd de film over het boerenleven vertoond in het Dorpshuis De Deel te Doornspijk. In een bijna volle zaal werd de opening gedaan door de secretaris Gerrit Hollander. Hij vertelde in het kort over het ontstaan, de duur en de werkwijze van deze film.
De film Boerenleven in het Elburgerland is een film van vroeger tot heden, inclusief ook de moderne landbouw en alles wat daarbij behoort.
Voor de pauze kwamen de veeteelt en de akkerbouw en alles wat daarmee te maken had aan bod. Tevens liet de film het handmatig slachten van de laatste koe in de Elburger vesting zien door slager Gerrit Ponsteen.
Na de pauze kwamen de bedrijven aan de orde, die voortkwamen uit de landbouw en de akkerbouw, zoals, de kippen-, kalver- en varkenshouderij, het op biologische wijze vetmesten van koeien, alsmede de eenden en geitenhouderij.
Het was voor het enthousiaste publiek een leerzame avond om op deze manier achter de schermen bij die bedrijven te kijken.
De secretaris bedankte de aanwezigen voor hun komst en vroeg een applaus voor Aukje die al het camerawerk gedaan had en voor Henk de Grooth die als regisseur optrad en de gesproken tekst heeft gedaan.

14 september 2016 · Reacties uitgeschakeld voor Presentatie Jubileummagazine Visafslag Elburg · Categorie: Verslag

In een bomvol Gruithuis presenteerde de oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop op dinsdagavond 13 september het jubileummagazine over de honderdjarige Visafslag van Elburg. Vice-voorzitter Willem van Norel, tevens eindredacteur van het magazine en al ruim 30 jaar secretaris van het bestuur van de Visafslag, was verheugd over de grote belangstelling. Met de redacteuren Lusine Grygoryan en Annet Land had hij een avondvullend programma samengesteld bestaande uit het vertonen van interessante filmpjes en boeiende diapresentaties. Een van de hoogtepunten van de avond was het vertonen van unieke filmbeelden van het dichten van de dijk van de polder Oostelijk-Flevoland nabij Elburg in 1956. Voormalig gemeentearchitect Minze Jansma was op 10 juli 1956 met zijn filmcamera aanwezig om dit historische moment vast te leggen. De familie Jansma schonk deze unieke film onlangs aan het bestuur van Arent thoe Boecop.

In een bijzondere presentatie liet Annet Land de aanwezigen kennis maken met het proces van het maken van dit magazine: Een kijkje achter de schermen. Ze vertelde op enthousiaste wijze hoe het historische onderzoek was gedaan en op welke wijze teksten en foto’s tot een geheel waren samengevoegd.

Aan het eind van de avond reikte Willem van Norel de eerste twee exemplaren van het prachtige fullcolour magazine over de geschiedenis van honderd jaar Visafslag van Elburg uit aan de oudste dochters van Hannes aan ’t Goor (1913-1999; voormalig directeur-keurmeester van de gemeentelijke Visafslag) en Jan van Triest (1916-2007; voormalig teller-afslager van de Visafslag). Cobi Geschiere – aan ‘t Goor en Arti Petersen – van Triest voelden het vastleggen van deze geschiedenis als een eerbetoon aan hun ouders en belangrijk voor met name de jongere generatie. Beiden waren diep onder de indruk van deze historische avond. Namens de beide families sprak Cobi Geschiere – aan ’t Goor een dankwoord uit. Aan het eind van de avond was er onder het genot van een drankje nog een gezellig samenzijn met de aanwezigen.

Het magazine bestaat uit 88 pagina’s en is verkrijgbaar bij de Elburger Boekhandel en kost 7,50 euro. Alle leden van Arent thoe Boecop ontvangen het magazine binnenkort gratis.

13 juni 2016 · Reacties uitgeschakeld voor Jaarlijkse historische fietstocht 2016 · Categorie: Verslag · Label:

Onder uitstekende weersomstandigheden organiseerde de oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop op zaterdag 11 juni de jaarlijkse fietstocht. De start was om 8.30 uur vanaf het Gruithuis in de Krommesteeg. Willem van Norel en Wim van Triest waren deze morgen de gidsen.

Dit jaar ging de tocht naar de omgeving van Vierhouten en Elspeet. De eerste koffiestop werd gemaakt bij het openluchttheater van De Paasheuvel in Vierhouten. Op deze plek kwamen vroeger de jonge socialisten van de Arbeiders Jeugd Centrale (A.J.C.) bijeen. De deelnemers konden hier ook de herdenkingsplek bekijken met de namen van de slachtoffers die in de jaren 1940-1945 waren gesneuveld of vermoord in de vernietigingskampen. Op het monument staan opvallend veel joodse namen.

Vanaf Vierhouten ging de tocht richting Elspeet. Vanaf deze richting ging de fietstocht in de richting van de Noorderheide. Op deze plek was ooit het landgoed van D.G. van Beuningen (1877-1955), een voormalige havenbaron in Rotterdam. De gids op deze plek was Jaap van Eijk, bestuurslid van de Heemkundige Vereniging Nuwenspete en coördinator van de werkgroep Noorderheide. Hij verzorgde op zeer deskundige wijze een bijzonder interessante rondleiding over een deel van het landgoed.

Tot aan de Tweede Wereldoorlog woonde Van Beuningen in het Scheepvaartkwartier van Rotterdam, waar zijn grote schoener Vigilanter voor de deur van zijn kantoor lag in de Veerhaven

In 1939 liet Van Beuningen de kapitale villa “Noorderheide” aan de Elspeterbosweg in Vierhouten bouwen. Jarenlang hingen wereldberoemde schilderijen in dit landhuis. In de Tweede Wereldoorlog werd op Noorderheide door de geallieerden materieel en mensen gedropt in het kader van Operatie Rummy. Van Beuningen werd hierbij in oktober 1944 opgepakt maar wist weer vrij te komen. Tot vlak voor zijn overlijden woonde Van Beuningen op de “Noorderheide”.

Een bijzonderheid van dit gebied zijn de betonnen watergangen, de vijvers en de watervalletjes. Deze heeft Van Beuningen in zijn tijd laten aanleggen als een curiositeit.

De werkgroep Noorderheide heeft de laatste jaren veel inspanning geleverd om deze vijvers en watergangen te restaureren en vernieuwen.

Na het bezoek aan de Noorderheide ging de tocht via de Plaggenweg richting Nunspeet. Via de fietspaden langs de Veluwemeerkustlijn arriveerde de groep omstreeks 13.45 uur weer in Elburg.

Samenvattend: het was een bijzonder interessante fietstocht waar ongeveer veertig deelnemers met volle teugen van genoten hebben!

31 mei 2016 · Reacties uitgeschakeld voor Jaarlijkse ledenvergadering 2016 · Categorie: De vereniging, Verslag · Label:

Op woensdag 25 mei hield de oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop haar jaarlijkse ledenvergadering. Deze vergadering vond plaats in het Gruithuis (Krommesteeg 11) in Elburg. Er waren ongeveer vijftig bezoekers.
Tijdens de ledenvergadering passeerde een vast aantal punten de revue: de bespreking van het verslag van de ledenvergadering van het vorig jaar, de jaarverslagen van de werkgroepen, het financieel verslag over het afgelopen jaar, de begroting voor het komende jaar en het verslag van de kascommissie. Alles verliep in goede harmonie.
In het tweede deel van de jaarvergadering verzorgde Willem van Norel een interessante presentatie over de geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog. Met behulp van een PowerPointpresentatie blikte hij terug op het themanummer 102 van Arent thoe Boecop. Deze uitgave is gemaakt door de scholieren van het Nuborgh College Lambert Franckens. Vervolgens richtte Van Norel de schijnwerpers op het Vlaamse Ieper en omgeving. Er werden onder andere beelden vertoond van de het museum In Flanders Fields, de (dagelijkse) ceremonie bij de Menenpoort, de oorlogsbegraafplaatsen en van het oorlogsmuseum in Zonnebeke. Daarnaast was er ook aandacht voor de permanente expositie over de Eerste Wereldoorlog in Doorn en het Belgenmonument in Amersfoort.
Deze lezing werd gehouden als voorbereiding voor de excursie in het najaar naar Ieper die Arent thoe Boecop gaat organiseren. Te zijner tijd zullen de leden hierover nog nader worden geïnformeerd.

9 april 2016 · Reacties uitgeschakeld voor Lezing over een bijzondere plant uit de Kruidentuin · Categorie: Lezing, Verslag · Label:

Woensdag 6 april vond in het Gruithuis een lezing plaats over een bijzondere plant die groeit in onze Kruidentuin aan de Ellestraat: de meekrap (Rubia Tinctoria).
Als bestuur van Arent thoe Boecop waren we heel blij met de nieuwe beamer en het nieuwe scherm waardoor we onze lezingen nog beter kunnen visualiseren.
De heer Dig Keur, afkomstig uit een oud geslacht van meekraptelers, vertelde over de manier waarop zijn familie eeuwenlang in Zeeland meekrap teelde. Deze planten worden geoogst en hun wortels worden dan verwerkt om een rode verfstof van te maken. In het midden van de 19e eeuw kende de meekrapteelt een hoogtepunt met wel 700 miljoen planten. Men noemde de verfstof ook wel ‘het rode goud’.
De wortels van de plant werden geoogst met de hand en daarna gedroogd in een zogenaamde meestoof. Na het langdurige proces van drogen werden de wortels gestampt in een rosmolen. Dat was een molen die aangedreven werd door een paard. De stof ging dan in vaten en deze werden op de beurs verhandeld. Met de verfstof werd niet alleen kleding geverfd maar het werd bijvoorbeeld ook gebruikt voor beelden en pilaren in kerken, voor friese klokken en boerenzakdoeken. In 1868 werd in Duitsland een synthetische verfstof uitgevonden en dat betekende het begin van het einde van de meekrapteelt. Tegenwoordig is de natuurlijke verfstof weer populair.
In St. Annaland en Bruinisse kun je in de plaatselijke Oudheidskamers de geschiedenis van de meekrapteelt volgen.

21 maart 2016 · Reacties uitgeschakeld voor Verslag excursie op 19 maart naar Harderwijk · Categorie: Verslag · Label: ,

Met enkele auto’s vertrokken wij vanaf de parkeerplaats “De Oude Vos” naar Harderwijk. In restaurant Monopole aan de Boulevard waren inmiddels ook leden van AtB al aanwezig. Totaal deden 35 mensen mee aan die excursie, waaronder ook enkele bestuursleden van Stichting Historisch Dronten.
Na het welkom en de koffie en een welkom namens, Matty Moggre, voorzitter van de oudheidkundige vereniging Herderewich, die tevens in het kort iets over haar vereniging vertelde en dat zowel Harderwijk als Elburg beide Hanzesteden waren en voormalige vissersplaatsen. De gidsen hebben ons door een deel van Harderwijk geleid, zoals langs de Boulevard en zij vertelden wat de plannen van de Gemeente hiermee waren. Over de Vischpoort en de Vischmarkt en hun historie. Uitleg in het voormalige Gemeentehuis op de markt met zijn prachtige oude raadzaal met haar speciale behang en over de aanwezige schilderijen. Een voormalig vissershuisje bezocht, zodat je kon zien hoe vroeger die mensen woonden.
Harderwijk had vroeger een universiteit, bekende mensen, zoals Herman Boerhaave, zijn hier afgestudeerd. De contouren en enkele gebouwen zijn nog in tact gebleven.
Via de Smeenpoortenbrink, waar vroeger de halte van de postkoets was, naar de Oude Kerk. Die zeker een bezoek waard is met zijn verhaal over de toren van ca. 70 meter en een deel van de kerk, dat ingestort was en buiten op het plein de fundering in de bestrating te zien is.
Het was een geslaagde morgen, die zeker voor herhaling vatbaar is.