09. februari 2015 · Reageren uitgeschakeld · Categories: Lezing, Persbericht, Tip

Op donderdag 26 en vrijdag 27 februari biedt oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop geïnteresseerden de gelegenheid te genieten van oude filmbeelden.

De filmbeelden zijn gemonteerd door Barend Bosman. Hij heeft uit zijn grote archief twee uur uniek beeldmateriaal geselecteerd. Elburger vissers, de Tweede Wereldoorlog, het Elburger zwembad, de ijsclub T.G. en het inhangen van de deuren in de Vischpoort (1992), het komt allemaal aan bod.

Beiden filmavonden beginnen om 19.30 uur en vinden plaats in de theaterzaal van het gemeenschapscentrum ’t Huiken (Lange Wijden 33, Elburg).

Om de toeloop te reguleren wordt gewerkt met toegangskaarten, Deze – gratis – kaarten zijn vanaf dinsdag 17 februari verkrijgbaar bij de balie van de VVV aan de Jufferenstraat te Elburg (in de toegangshal van Museum Elburg).

29. januari 2015 · Reageren uitgeschakeld · Categories: Lezing, Verslag · Tags:

De traditie van begraven en cremeren.
Marianne Doornbos begon haar lezing voor een goed bezet Gruithuis met het uitleggen van enkele tradities bij het begraven. In de steentijd werd er begraven in grafheuvels en hunebedden. Daarna vonden de eerste crematies in Nederland plaats. Hiervoor werden bestaande grafheuvels gebruikt. Het lichaam werd op de grafheuvel verbrand en de overgebleven resten werden in en urn verzameld en begraven in de grafheuvel. Karel de Grote verbood de lijkverbranding in 785 na Christus, omdat het heidens was. In 1914 werd in Nederland het eerste crematorium geopend, crematorium Westerveld in Driehuis. Pas in 1955 werd het cremeren weer wettelijk toegestaan.
Rituelen rond de dood zijn zowel gericht op de overledene als op degenen die achterblijven. Voor hen is het een manier om het verdriet vorm te geven en troost te vinden. Veel uitvaartgebruiken hebben als doel om de aandacht van de vertrekkende ziel af te leiden.
Uitvaartgebruiken die vrijwel zijn verdwenen: Het bedekken van de spiegel, dragen van een doodshemd, dragen van rouwkleding, dodenwake, driemaal om de begraafplaats lopen, plaatsen van een lijkbord. Het klokluiden had in de Middeleeuwen drie betekenissen, a. de levenden naar de kerk roepen, b. de doden beluiden en c. duivels en boze geesten verdrijven. Tot op de dag van vandaag worden de klokken geluid als iemand is overleden ( in onze gemeente is dat op ’t Harde en Doornspijk om 11.00 uur vm.)
Nog steeds is het de gewoonte de overledene in en uit te dragen met de voeten vooruit. Omdat de geest van de overledene (die alleen maar vooruit en niet achterom kan kijken) anders de weg terug zou vinden. Om dezelfde reden droeg men in veel streken de overledene niet naar buiten door de deur die dagelijks werd gebruikt. Vooral in onze streek bij boerderijen had men een trouw- en een rouwdeur.
Het houden van een rouwmaaltijd diende oorspronkelijk om de schimmen van de gestorvene af te weren en de mensen die rouwen op te nemen in de kring van de levenden. Tegenwoordig is deze maaltijd bedoeld om na de begrafenis met de familie te praten, die men soms jaren niet gezien heeft.
Er zijn veel manieren om een afscheid vorm te geven. Maar hoe dat ook gebeurt: geef er geen oordeel over. Er is vaak goed nagedacht over alles wat er gebeurt, alles heeft een reden. Het gaat bij een uitvaart niet om wat wij willen. Het gaat om de nabestaanden, zij moeten verder zonder de overledene en alles wat er tijdens een uitvaart gebeurt, helpt om het verlies te aanvaarden en verder te kunnen leven. Het was een leerzame avond vooral ook door de vele vragen van de aanwezigen.

21. januari 2015 · Reageren uitgeschakeld · Categories: Verslag · Tags:

Op zaterdag 3 januari hield Arent thoe Boecop de nieuwjaarsreceptie in het Gruithuis. Ook dit jaar werd deze ontmoeting druk bezocht door de leden. Vicevoorzitter Willem van Norel blikte in zijn nieuwjaarstoespraak vol trots terug op het afgelopen jaar waarin het 40-jarige jubileum de rode draad van het jaarprogramma vormde. Hoogtepunten zoals de verschijning van de Canon van de gemeente Elburg en het standaardwerk Joods leven in Elburg werden onder andere gememoreerd. Maar er werd ook teruggekeken naar de jubileumreceptie, de lezing van Hans Goedkoop en het bijzondere concert van het Gelders Fanfare Orkest. Kortom: een jaar vol hoogtepunten! Na de toespraak konden de leden het glas met glühwein heffen. Daarna was er nog een gezellig samenzijn onder het genot van een hapje en een drankje.

21. januari 2015 · Reageren uitgeschakeld · Categories: Verslag · Tags:

De jaarlijkse sfeerwandeling door de Elburger binnenstad op dinsdag 19 december is ook dit keer een groot succes geworden. Er waren dit keer 130 deelnemers. Organisator Willem van Norel had dit jaar een boekje met vijftig prikkelende opdrachten samengesteld. De vragen waren verdeeld over de vier stadskwartieren. De deelnemers konden in groepjes de stad verkennen. Bovenlichten, keitjesstoepen, jaartallen, gevels en andere bijzondere elementen stonden centraal in deze puzzeltocht door de vesting Elburg. Tussendoor kon er warme chocolademelk met koek worden genuttigd in het Gruithuis.
Na afloop van de wandeling (omstreeks 21.30 uur) werd in het pand Beekstraat 3 een PowerPointpresentatie verzorgd waarbij alle antwoorden op de opdrachten op een groot scherm de revue passeerden. Het bestuur kijkt met voldoening terug op deze sfeerwandeling mede vanwege de vele enthousiaste reacties van de deelnemers.

15. januari 2015 · Reageren uitgeschakeld · Categories: Mededeling

Lammert JansenOp oudejaarsavond is op de hoge leeftijd van 97 jaar ons dierbare erelid Lammert Jansen overleden. Met hem stierf de laatste visser van Elburg die nog beroepsmatig op de Zuiderzee heeft gevist.

De levenskrachten werden de laatste jaren geleidelijk minder, maar Lammert Jansen bleef vanuit zijn bed via een tablet alles volgen. De laatste uitgave van Arent thoe Boecop heeft hij nog met volle interesse gelezen. En telkens weer gaf hij aan hoe belangrijk het is om de historie vast te leggen.

Lammert Jansen werd geboren op 30 september 1917. Al op jonge leeftijd ging hij met zijn vader mee naar zee. Door omstandigheden moest Lammert (samen met zijn broer Jan) al op jeugdige leeftijd het roer van de botter EB 59 overnemen. De naderende inpolderingsplannen deden de broers Jansen uiteindelijk besluiten om in 1952 te stoppen met de visserij. Lammert Jansen vond een baan op de kazerne op ’t Harde.

Na zijn pensionering besteedden Lammert en zijn vrouw Ger heel veel tijd aan genealogie en archiefonderzoek. Een enorme klus vormde het beschrijven van de bewoningsgeschiedenis van de stad Elburg.

Op 24 maart 1997 benoemde het bestuur van Arent thoe Boecop Lammert Jansen tot erelid van de oudheidkundige vereniging.

Lammert Jansen was tijdens zijn leven een zeer meelevend en betrokken lid van Arent thoe Boecop. Een bescheiden mens, met een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Een schipper met een groot Godsvertrouwen. Lammert Jansen leefde vanuit de geest van de dichter van onderstaande woorden:

Loopt straks de reis ten einde en nader ik de stranden
Waar dreigement des doods de zwaarste zeeën staan
Neem trouwe Loods mij ‘t roer dan uit de zwakke handen
En doe mij stil verrukt Uw haven binnen gaan.
We gedenken Lammert Jansen met heel veel respect.

Namens het bestuur van de oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop,

Willem van Norel

22. november 2014 · Reageren uitgeschakeld · Categories: Verslag · Tags:

Zoals ieder jaar heeft onze oudheidkundige vereniging ook dit jaar weer een historische maaltijdgeorganiseerd.

De editie van 2014 vond plaats op donderdag 13 november in restaurant de Haas in Elburg.

Omdat Arent thoe Boecop dit jaar zijn 40ste verjaardag viert is als het thema van de historische maaltijd gekozen voor de oprichtingstijd van de vereniging: de jaren ’70 van de vorige eeuw.

94 leden vonden de weg naar restaurant de Haas die avond.

Het menu bestond uit

vooraf: cracker met chili con carne.
daarna: kleine kom erwtensoep.
dan een bierspoon om alle smaken weg te spoelen voor de volgende stap.
hoofdgerecht: stampottenbuffet, boerenkool, hutspot en zuurkool met allerlei uitjes en sausjes erbij en div. vleessoorten.
als toetje: vlaflip.
Al deze zaken zijn uit de jaren 70

Tussen de gangen door werden beelden uit het jaar 1974 vertoond en verzorgde DJ Johan Schenk muziek uit de jaren zeventig.

Om half elf sloot onze vice-voorzitter Willem de Norel de avond af wat tevens het einde betekende van de festiviteiten rond 40 jaar Arent thoe Boecop.

De volgende activiteit is dinsdag 16 december 2014. Sfeerwandeling. Aanvang 19.30 uur

 

09. november 2014 · 1 comment · Categories: Verslag · Tags:

Onder grote belangstelling (130 bezoekers!) is op woensdag 29 oktober in de Raadzaal van museum Elburg het boek Joods leven in Elburg gepresenteerd. De auteur Willem van Norel heeft vijf jaar onderzoek gedaan naar het joodse verleden van zijn geboortestad Elburg. Het resultaat is een lijvig standaardwerk van 432 pagina’s waarin veel familiegeschiedenissen de revue passeren. Een markeringspunt in het boek zijn de oorlogsjaren waarin uiteindelijk 23 Elburger joden werden gedeporteerd. Slechts één van hen wist de oorlog te overleven. Tegelijkertijd vonden tijdens de oorlog tenminste 18 joodse kinderen onderdak in Elburg en konden diverse volwassen joodse mensen in Elburg onderduiken.
De eerste exemplaren van het boek werden aangeboden aan Victorina Roosje Klompmaker-Jacobs (1929) en Jules Schelvis (1921). De auteur werd toegesproken door prof. dr. Arnold Heertje, Uri Coronel en Theo van Ledden (voorzitter van museum Sjoel Elburg). Tenslotte sprak de 93-jarige Jules Schelvis (overlevende van zeven concentratiekampen) een dankwoord.
Onder de aanwezigen waren ook diverse leerlingen van het Nuborgh College Lambert Franckens en het Ulenhof College uit Doetinchem. Deze jonge studenten hadden twee weken daarvoor een studiereis meegemaakt naar Sobibor. Een andere bijzonderheid was dat er vijf joodse onderduikkinderen bij de uitreiking van het boek aanwezig waren. Leni Duyzend (1928), Bep Härtz (1932), Martijn van Dam (1936), Jons Bouwman (1938) en Loeti Vischschraper (1940) waren er getuige van dat hun levensverhalen werden gepresenteerd.
De presentatie van het prachtige boek had een zeer waardig karakter. De auteur verzorgde zelf verzorgde een zeer interessante PowerPointpresentatie over de inhoud van zijn magnum opus.

08. oktober 2014 · Reageren uitgeschakeld · Categories: Verslag · Tags:

Op zaterdag 4 oktober jl. werd door Arent thoe Boecop een muziekavond georganiseerd i.v.m. ons 40 jarig jubileum. Het Gelders Fanfare Orkest onder leiding van Erik van de Kolk was bereid die avond voor ons te verzorgen in het MFC Aperloo op ’t Harde. Het was een prachtige avond waarvan de ca. 300 aanwezigen met volle teugen hebben genoten.

Het orkest bracht herkenbare stukken ten gehore en door de presentatrice Margriet de Graaf werden de muziekonderdelen met een uitleg aan elkaar gesproken. Vooral het stuk “Elburg Fantasy” was een daverend succes. De componist, Jacob de Haan, was aanwezig en vertelde hoe het stuk ontstaan was en tijdens de uitvoering werden er foto’s van monumentale panden uit de binnenstad van Elburg getoond. De bewerking van het stuk “Ruwe Stormen mogen woeden” was van de hand van Henk van Loo sr. Over hem werd een levensbeschrijving verteld, dat door zijn dochter was opgemaakt. Oud Elburger, Jilt Jansma trad bij 2 stukken op als solist met zijn trombone. Aan het einde van het concert werd door Pauline van Zweden een dankwoord uitgesproken en zij overhandigde de laatste uitgave van Arent thoe Boecop “De Canon van de gemeente Elburg” aan de dirigent Erik van Loo, componist Jacob de Haan, solist Jilt Jansma en presentatrice Margriet de Graaf.

Na een staande ovatie aan het orkest en de solist werd nog een toegift gespeeld, waarna iedereen met een muzikaal voldaan gevoel naar huis ging.

22. september 2014 · Reageren uitgeschakeld · Categories: Verslag · Tags:

Op dinsdagavond 16 september organiseerde Arent thoe Boecop wederom een historische jongerenavond. Ongeveer 35 jongeren waren deze avond getuige van een zeer interessant programma. Dit keer had gids Willem van Norel een wandeling uitgezet waarbij een achttal locaties werden bezocht. De avond werd begonnen met een bezoek aan de Sint-Nicolaaskerk. Veel wetenswaardigheden van dit prachtige monumentale gebouw passeerden de revue. Uitgebreid werd verteld over het begraven in de kerk. Bijzonder was het verhaal over de grafkelder van de familie Feith.

De tweede locatie die werd bezocht was het Oude Feithenhof. Hier werd uitgebreid de schijnwerper gezet op de Provisorenkamer. Daarnaast mochten de jongeren een kijkje nemen in het visserijdepot van de visafslag.

Vervolgens mochten de jongelui een kijkje nemen in de voormalige sigarenfabriek Luctor et Emergo aan de Beekstraat 3. In dit pand vonden de zusjes Maud en Rita Peper tijdens de oorlogsjaren een onderduikadres bij de familie Westerink.

Een bijzondere ervaring voor de deelnemers waren ook de bezoeken aan de Vischpoort en de kazematten. Zeker bij avondlicht gaf dit een bijzonder schouwspel.

Tenslotte werd nog tekst en uitleg gegevens in de asschuur en bij de eeuwenoude touwbaan. De asschuur aan het Havendijkje is één van de oudste (en minst bekende) monumenten aan de Elburger haven. Het gebouw dateert van omstreeks het begin van de negentiende eeuw en diende lange tijd als verzamelplaats van as (gebruikt als meststof!).

Deze bijzondere avond werd afgesloten met een bezoek aan de zolder van het Gruithuis. Hier konden de jongeren kennis nemen van een bijzondere collectie archeologische voorwerpen. Een hapje en een drankje sloot deze geweldig gewaardeerde avond af! De volgende jongerenavond staat gepland in februari 2015.

Willem van Norel
22 september 2014